موزه نصیر در طبقه همکف ساختمان اصلی دانشکده صنعتی برق دانشگاه صنعتی خواجه
نصیرالدین طوسی نرسیده به پل سید خندان – تهران واقع است.قبلاً ساختمان وزارت پست و
تلگراف و تلفن در جنب بی سیم 22 بهمن(پهلوی سابق) اولین ایستگاه رادیو
ایران بوده است. البته موسسه عالی آموزش ارتباطات وابسته به وزارت پست و تلگراف و
تلفن نیز در همین ساختمان و ساختمان های اطراف آن مستقر بود
که در سالهای 1356 بنام دانشکده مخابرات مستقل
شده و تابع وزارت علوم و آموزش عالی وقت شد.
در سال 1359 پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در ادغام با چند موسسه آموزش عالی
دیگر هسته اصلی دانشکده برق مجتمع دانشگاهی فنی و مهندسی قرار گرفت.سپس
در سال 62 نام آن به دانشکده برق – دانشگاه فنی و مهندسی و بالاخره در سال 1367 به
دانشکده مهندسی برق – دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی تغییر یافت، که "موزه نصیر"
در طبقه همکف و دوم – ساختمان اصلی این دانشگاه یعنی ساختمان وزارت پست و تلگراف و
تلفن قدیم قرار دارد.
هنگام انتقال ساختمان وزارت پست و تلگراف و تلفن به محل فعلی (شرکت پست، نبش خیابان شریعتی نرسیده به پل سید خندان) تجهیزات قدیمی، تلگراف و مورس تا دستگاه های اندازه گیری مربوطه در انبار زیر زمین و یک سری هم که در آزمایشگاهها نصب یا در کمدها بوده، وزارت پست و تلگراف به موسسه عالی آموزش ارتباطات (مخابرات سابق) واگذار می کند. البته آن روز کسی به ارزش واقعی اینها توجه نداشته و خودشان را از اسباب کشی وسایل بیخودی راحت کرده اند.چند بار، هنگام جا به جایی وسایل و مزایده دستگاههای اسقاطی، وسایل ....... و موزه به حراج گذاشته می شود. به همّت آقای مهندس سید حسن ابوتراب، معاون وقت دانشکده حتی یکبار با دادن یکصد هزار تومان خسارت آنها را از کامیون حامل وسایل اسقاطی پیاده می کنند! آقای مهندس ابوتراب به خوبی به ارزش تاریخی و عبرت آمیز این تجهیزات پی برده بود. متأسفانه در سال 1380 باز نشسته می شوند. خوشبختانه ، بخاطر تدریس چند درس به صورت حق التدریسی رفت و آمد ایشان از دانشکده قطع نمی شود. همچنان دستگاهها را دورادور در انبار زیرزمین حفاظت می کنند. از همفکری آقای دکتر محمد صادق ابریشمیان استاد گروه مخابرات در احیاء و تقویت دستگاه باید نام برد.حتی همراه آقای سید حسن ابوتراب،گاهی دستگاه های قدیمی جالب خریداری و به آنها می افزایند تا اینکه اینجانب حسین دلربایی عضو هیئت علمی گروه مهندسی پزشکی (آنموقع سال 1378 , عضو گروه الکترونیک)در جریان کار قرار می گیرم.
سال 1360 شمسی ضمن یک بازدید کاری (به عنوان مدیر عامل صنایع الکترونیک ایران –صاایران) از کارخانه لنز سازی
KERN سوئیس جهت تولید دوربین دید در شب
داشتم ؛ با کمال تعجب دیدم جلوی دفتر مدیر عامل کارخانه اصل دوربین گالیکه را به
نمایش گذاشته اند.این برای من خیلی جالب و عبرت آمیز بود به طوری که پس از بزرگشت
از صاایران در سال 1362 به دانشگاه برای مقدمه کتاب الکترونیک دانشگاهی خود،به مقدمه کتاب
الکترونیک تألیف Millman توجه کردم. در این مقدمه سیر
تاریخی تقویت کننده از لامپ تا اختراع ترانزیستور، مطالب تلخ و شیرینی جالبی را در
بر داشت. این دو عامل باعث شد وقتی از وجود چنین دستگاههای قدیمی در دانشکده مطلع
شدم، در سال 1379 پروژه ای را تحت عنوان "موزه نصیر و صنعت برق" در دانشگاه تعریف
کردم. البته بودجه بسیار ناچیزی اختصاص داده شد، اما به همت دانشجویان پرحوصله و
عجیب علاقمند (سرکار خانم: فتاحی،سروش ، ............ و...) موفق شدیم در کنار سمینار دانشجوئی ، در
آزمایشگاه الکترونیک، یک سری دستگاهها را به نمایش بگذاریم. (روز 13 رجب تولد حضرت
امیرالمومنین علی علیه السّلام)
پس از به نمایش در آوردن دستگاهها، دو ویترین بزرگ و دو ویترین نمایشگاهی
مخصوص سفارش داده شده و تعداد قابل توجهی از دستگاهها خلاصه شناسنامه تهیه و در
ویترین به صورت نمایشگاه دائمی در آمد(1384).
برای اجرای فاز دوم احتیاج به حداقل 20 عدد ویترین دیگر بود.تلاش گسترده
ای نمودیم
تا از وزارت پست و تلگراف بودجه کمکی بگیریم.پس از پی گیری های طاقت فرسا موفق به
جلب نظر وزارتخانه شدیم، اما وزیر وقت (آقای دکتر معتمدی) به پایان دوران وزارت
خود رسید(1384). با پی گیری های مداوم به کمک آقای دکتر کمال محامدپور معاون محترم وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، در ازاء دادن 35 قلم
تجهیزات
اضافه به موزه پست و مخابرات وزارتخانه بودجه ای برای کمک به دانشگاه
داد(تابستان 1385).
8 عدد ویترین با طرحی جالب در کنار دیوار طبقه همکف ساختمان اصلی دانشکده برق سفارش
خرید داده و نصب شد. تعداد قابل ملاحظه دستگاه جدید شامل :
دو مجموعه کابل تلگراف، فرستنده و گیرنده و تلفن دستی راه اندازی شد. مجموعه تلفن
قدیمی تا دیجیتالی در یک تابلو نصب شدند، انواع تلفن بی سیم-سیار لامپی
قدیمی با تهیه خلاصه شناسنامه در ویترین ها قرار داده شدند. اکنون شناسنامه
هرکدام در حال تکمیل شدن می باشد.
در یک وقت مناسب در زمستان 1384 که انبار اصلی دانشکده برق به جای
جدیدی نقل مکان کرد،تعداد زیادی قفسه فلزی اضافه آمد که فورا در دور تا دور
دیوارهای انبار موزه تا نزدیک سقف نصب کردیم.همین جا از همت
آقای قاسمی امور عمومی دانشکده که در این امر
ما را همراهی کردند تشکر می شود.
در اوایل سال 1385 به کمک دانشجویان محترم مخصوصاً سرکار خانم سروش کار تهیه
شناسنامه برای دستگاه به کندی پیش می رفت.در تابستان 1385 با
بسیج دیگر کار منظم کردن و دسته بندی دستگاههای اندازه گیری
تلگراف و تلفن و لامپ ها و رادیو، گرام – به کمک دانشجویان زیر به موفقیت انجام شد.
آقایان دانشجویان : خیری ، مرادی نژاد ، امینی ، یک گروه و
آقایان حسین قهارپور،قربانی،قادری و خسروی در گروه دوم موفق به راه اندازی و سفارش
پلکسی گلاس پایه لامپها(با ابتکار آقای قهارپور) و نیز تلگراف و تهیه شناسنامه
لامپ ها وتعداد معدودی از دستگاهها شدیم.
بعد از تابستان توسط گروه دوم کار ادامه پیدا کرد تا اینکه خلاصه شناسنامه و
راه اندازی دستگاهها و چیدن آنها در 8 ویترین جنب دیوار طبقه همکف فاز دوم به پایان
رسید.
دو کار عمده دیگر باید انجام می شد : یکی تهیه و سفارش
وب سایت، اینکار
به آقای
هانی واحدی دانشجوی دانشکده برق واگذار شد و این وب سایت که الآن داخل آن
هستید با ابتکار و سلیقه خوب نامبرده تهیه شد.
دیگری باید 14 عدد ویترین مشابه(دو تا کمی بزرگتر که لامپ های قدرت در آن
جای بگیرند) سفارش خرید داده می شد. اینکار هم به خوبی انجام شد
و در اول
دیماه 1385 در طبقه همکف و پاگرد پله و طبقه دوم ساختمان اصلی دانشکده برق نصب شد.ویترین از MDF مرغوب و شیشه 10 میلی متری و دارای چراغ روشنایی مناسب و کم مصرف می
باشند.
در اواخر تابستان 1384 مجری پروژه موزه نصیر یعنی بنده حقیر (حسین دلربایی) نیز
با 30 سال سابقه بازنشسته شد. به علت تقاضای نیاز گروه نوپای مهندسی
پزشکی که آنرا راه انداخته بودم به عنوان هیئت علمی بازنشسته مشغول خدمت تا
کنون به خدمت خود ادامه داده ام. امیدوارم بتوانم آرزوی آقای مهندس سید حسن
ابوتراب و آقای دکتر محمد صادق ابریشمیان که (هردو از اساتید اینجانب بوده
اند) را جامعه عمل پوشانده باشم. عمده کار انجام شده، ...... همکاران پس از اجرای
فاز دوم – که کمتر از %20 دستگاهها داخل ویترین ها چیده شد.با ابراز
رضایت تأثیر دستگاهها در بازگو کردن سیر تاریخ علم مخابرات و الکترونیک را
بیان می نماید. انشاء ا... اگر عمری باقی باشد بقیه را هم در ویترین ها چیده
و شناسنامه کامل تهیه خواهیم نمود و این سایت را هرچه قابل استفاده تر خواهید
یافت.موزه نصیر به لطف خدا جای خود را باز کرده و دیگر اجناس اسقاطی حراج نخواهد شد !